BITCHES BREW 6.3.2021 20-22u – Bessie Smith, Ma Rainey en de Blues

In tegenstelling tot wat men nogals eens denkt, ligt de Mississipi Delta niet bij New Orleans, aan de monding, maar veel noordelijker, zo tussen Memphis, Tennessee, in het noorden, en Vicksburg, zo’n 300 km meer zuidelijk in de staat Mississipi, en op zijn breedst, zo’n 150 km, tussen de Mississipi-stroom en de Yazoo-rivier. De voornaamste teelt was katoen, die goed kon gedijen in de van oudsher regelmatig overstroomde riviervlakte. Het was ook de plaats waar de plantage-eigenaars rijk werden door de arbeid van uit West-Afrika ontvoerde slaven. Die Afro-Amerikanen zochten troost en plezier in muziek en dans, en zo ontstond de blues, rock’n roll en jazz.
Vanuit de Delta naar het zuiden in Louisiana, en het westen naar Texas, leerden de meeste blues-muzikanten hun kunsten door op picnics en vis-barbeques te spelen. ‘Het was toen niet zoals nu, waar je een ander mens langs de ander kant van de straat niet eens kan horen.’, zei Pops Staples, de leider van de Staple Singers, ‘ In het Zuiden, kon je alles overal horen – het geluid echoede over de velden en de akkers, de mensen kwamen erop af en luisterden naar de reizende muzikanten.’
Het was meestal het voorbeeld van zo’n passerende muziekant die een beginneling het voorbeeld gaf om de weg op te gaan. Lowell Fulson werd zo overtuigd om één van de meest geliefde zwervende blues-mannen, Texas Alexander, te vergezellen. ‘We noemden hem Cool Cat. Je moest dicht bij hem gaan staan en vragen: ‘Wat zei je, Tex?’. He praatte heel traag, met een heel diepe stem. Het was iemand van wie je alles geloofde. Wat verkeerd was, wat niet te doen, wat wel te doen. Hij was net als je grote broer. We kwamen aan in een dorp, en als hij vond dat het er wel geschikt was, dan begon hij te zingen. De mensen stopten en begonnen te luisteren. Dan nam hij zijn hoed af en legde die voor ons. Dat was het teken. Dan nam ik mijn gitaar, en begon hij rond te gaan. En, man, de centen vlogen zo in zijn hoed. Hij was een goede leermeester, om te tonen hoe je je publiek bewerkte.’
Hoe vreemd het ook mogen zijn, met al die verhalen over het lijden van verdoemde blues-muzikanten, maar er zit ook een onschuldige, zorgeloze kant in de herinneringen van zij die door het Diepe Zuiden zworven, vóór de 2de wereldoorlog. Zegt Homesick James: ‘Harde tijden ? Toen had ik nooit een harde tijd. Het is moeilijker nu ! We waren bevrijd van de zware katoen-werk, het was de andere wereld van de hobo-muzikant, die ons toewenkte.’ ‘Toen wij opnames maakten’, vertelt Yank Rachell, over zijn eerste opname-sessie in Memphis in 1929,’ kregen we duizend dollar. Ik dacht dat die man gek was om ons dat bedrag te geven. Ik ging naar Beale Street (d.i. het uitgangscentrum in Memphis) en kocht er een mooi pak, een polshorloge, we gingen wat drinken en begonnen een feestje, met hamburgers, gebakken kip en tamales. Zo ging dat ! ‘

Meer lezen: Elijah Wald, ‘Escaping The Delta – Robert Johnson and the Invention of the Blues’, HarperCollins Publishers, NYC, 2004, 342p., prima geschreven en heronderzoekt de mythes en realititeit van het gouden tijdperk van de Blues.

Meer zien: ‘Ma Rainey’s Black Bottom’, 2020, film van George C. Wolfe, met Viola Davis en Chadwick Boseman, in zijn – helaas -laatste rol, op Netflix of, beter, in Cinema Zed, als het weer kan.

De playlist:

  1. Miles Davis – Star People (Star People, rec. 1.9.1982)
  2. Mamie Smith – Crazy Blues (78rpm, rec. 10.8.1920)
  3. Bessie Smith – Downhearted Blues (78 rpm, rec, 23.2.1923)
  4. Bessie Smith and Her Down Home Trio – Aggravatin’ Papa (78rpm, 11.4.1923)
  5. The Band – Bessie Smith (A Musical History – rec. 1968)
  6. Bessie Smith – Baby, Won’t You Please Come Home (78rpm – 11.4.1923)
  7. Miles Davis – Baby, Won’t You Please Come Home (Seven Steps To Heaven – rec. 16.4.1963)
  8. Bessie Smith – Black Mountain Blues (78rpm – rec. 22.8.1930)
  9. Ma Rainey – Ma Rainey’s Black Bottom (78rpm – rec. 2.7.1927)
  10. Blind Willie Johnson – Nobody’s Fault but Mine (The Complete Blind Willie Johnson – rec. 3.12.1927)
  11. Leroy Carr – How Long, How Long Blues (78rpm – rec. 19.6.1928)
  12. Son House – Delta Blues (Delta Blues – The Library Of Congress Field Recordings – rec. 8.1941)
  13. Miles Davis – Blues by Five (Cookin’ – rec. 26.10.1956)
  14. T-Bone Walker – They Call It Stormy Monday (T-Bone Blues – rec. 1955)
  15. Magic Sam – All Your Love (The Cobra Records Story – rec. 1957)
  16. Freddie King – Hideaway (Blues Guitar Hero – rec. 20.8.1960)
  17. John Mayall with Eric Clapton – All Your Love (Blues Breakers – rec. 2.4.1966)
  18. Fleetwood Mac – Love that Burns (Mr. Wonderful – rec. 4.1968)
  19. Canned Heat – Parthenogenesis (Living The Blues – rec. 8.1968)